• Witamy w największym polskim serwisie internetowym poświęconym w całości zagadnieniom samodzielnej budowy nagłośnienia.
    Dzięki DIYaudio.pl poznasz zagadnienia samodzielnej budowy nagłośnienia od podszewki oraz będziesz mógł dyskutować o DIY audio do woli.

    Artykuły z dawnego portalu zostały przeniesione do sekcji forum na samym dole.

Weryfikacja projektu zwrotnicy dla monitorów DIY.

Rejestracja
Sty 19, 2026
Postów
10
Reakcji
0
Na wstępie witam serdecznie wszystkich użytkowników forum.

Jakieś dobre 10 lat temu zakupiłem monitory DIY na przetwornikach STX.

Tweeter STX GDWK-10-200-8-PJ (obecnie T.10.200.8.PC)
Woofer STX GDN-14-100-8-SK (bodaj kewlarowe membrany)

Tak sobie u mnie leżały prawie nieużywane, aż pewnego pięknego dnia postanowiłem, że trzeba im dać drugie życie, sprawdziłem same przetworniki i ponieważ okazały się być w bardzo dobrym stanie postanowiłem, że przeprowadzę ich renowację. Wiązało się to z koniecznością usunięcia starego forniru, wrzucę wszystko kiedy projekt będzie skończony, a tymczasem nie o tym...

Po wytłumieniu matą filcową 10mm i wstępnych odsłuchach doszedłem do mniowsku, że coś jest nie tak z górą, jest cofnięta przez co średnica wydaje się płytka a całość przytłumiona.
Na pierwszy ogień poszła do sprawdzenia zwrotnica, to co rzuciło mi się od razu w oczy to elektrolit M.D.L.'a 12 µF w niskim torze, po 15-stu (a może i więcej?) latach miał prawo nie trzymać parametrów.
Zmieniłem go na Monacor 12 µF MKP i bingo to on tutaj był winowajcą, całość wróciła na swoje miejsce, spód jest punktowy i precyzyjny a góra w końcu gra tak jak powinna.

Gra to w tym momencie bardzo przyjemnie jak na budżetowe przetworniki z przed 15 czy może więcej lat, a trochę porównania mam.
Niemniej co tu dużo mówić, nie znam się na projektowaniu zwrotnic, wiec byłbym wdzięczny gdybyście rzucili okiem na nie, czy można/trzeba coś w nich zmieniać/poprawiać czy zostały zaprojektowane prawidłowo i można zostawić to tak jak jest.

Sprzętowo w obecnie wygląda to tak:

Tor wysoki:
Cewka
Kondensator Jenzen audio 0,22 µF MKP 400V
Rezystor metalizowany = 4,3 Ω ±5%

Tor niski:
Cewka
Kondensator
Monacor MKP 12 µF 250V

Niestety nie znam wartości cewek ale jeśli to koniecznie to postaram się zdobyć odpowiedni multimetr i to pomierzyć.
W załączeniu poglądowe zdjęcie zwrotnicy, MDL został już wymieniony na Monacor'a. Ten czarny kondensator z tyłu to Jenzen audio 0,22 µF.

Będę wdzięczy za wasz opinie.

Na koniec pytanie, czy jest sens wymieniać w tym projekcie tweeter? bo to w nim jeśli już, upatrywałbym jakichś braków brzmieniowych jeśli chodzi o ten zestaw.

Pozdrawiam,
 

Załączniki

  • MVIMG_20260103_140158.jpg
    MVIMG_20260103_140158.jpg
    134.4 KB · Wyświetleń: 63
Ostatnia edycja:
Zweryfikuję to jeszcze oczywiście i podeślę cały schemat, ale wydaje mi się że nie jest to klasyczny układ tylko w torze górnym mamy: cewka, oraz kondensator i rezystor i podpięte szeregowo, rodzaj bypass'a.
 
Może być zwrotnica szeregowa, a kondensator 12 uF odpowiada za jednoczesna filtracje tweetera i midbasu.

Rozrysuj schemat i wrzuć do tematu.
 
Najpewniej masz rację, jak tylko wrócę do siebie to podrzucę pełny schemat, dzięki za odezw.
 
robilem ten zestaw
tam bylo 2,2uF na tweeter
granie z mocno wycofanymi srednimi tonami
za to efekciarsko na basie w malutkiej obudwie :D

az to poszukam ;)
 
Widzę, że Panowie znają ten projekt sprzed lat :) W załączeniu poczyniony przeze mnie pseudo schemat, nie wiem czy czegoś nie pokręciłem. Opis pasuje, gra to w lekkim podbarwieniu natomiast o niebo lepiej niż na starym kondensatorze 12 µF, podejrzewam, że do tej pory kompletnie się rozjechał. Jeśli macie jakieś pomysły co z tego można wycisnąć to zamieniam się w słuch, chętnie przy tym sobie pogrzebie w wolnej chwili, tym bardziej że spędziłem już przy obudowach jakieś ~15 roboczogodzin. :p Miłego dnia.
 

Załączniki

  • Zwrotnica.png
    Zwrotnica.png
    12.3 KB · Wyświetleń: 41
  • zwr.jpg
    zwr.jpg
    131.4 KB · Wyświetleń: 46
To 220nF wygląda jak błąd w zakupach. 2,2uF brzmi tu bardziej sensownie. Pojawi się więcej średnicy z wysokotonówki.
 
To 220nF wygląda jak błąd w zakupach.
Ciekawe klocki wychodzą :) faktycznie "0" przed przecinkiem na kondensatorze jest mało widoczne :) nie pozostaje nic innego jak podmienić ten kondensator i się przekonać.
 

Załączniki

  • 022.jpg
    022.jpg
    32.2 KB · Wyświetleń: 41
Tak to powinno wyglądać.
Może być też rezystor przed kondensatorem.
Paweł S. niech potwierdzi.

zwrotka na forum .jpg
 
Tak to powinno wyglądać.
Dzięki za tą wstawkę. Czyli wychodzi na to, że tam nie powinno być odwróconej fazy na tweeterze. Robi się coraz ciekawiej :)
Jeśli dobrze to rozumiem to tak prawidłowo powinien wyglądać ten mój pseudo-schemat?
 

Załączniki

  • Zwr.popr..png
    Zwr.popr..png
    167.5 KB · Wyświetleń: 26
Faza na tweeterze raczej powinna być odwrócona. Kondensator równoległy z midwoofera powinien iść do masy.
 
Podmieniłem wczoraj ten rezystor w górnym torze na 2,2µF monacora, zostawiłem odwróconą fazę tweetera tak jak było pierwotnie, rezystor 12µF do masy.
Brzmienie oczywiście zmieniło się całkowicie, środek się otworzył.
Nie robiłem porządnych odsłuchów jeszcze bo było już późno, przez weekend sobie tego lepiej posłucham.
Wygląda na to, że od początku był tam ten "babol". Bez Was nie miałbym o tym nawet pojęcia. I tak się dziwne, że "jakoś" to grało.

@Pawel S. dzięki za wstawkę.
Chciałbym jeszcze podpytać odnośnie tego rezystora oznaczonego jako R2 , to jakiś rodzaj stabilizatora? zastosowanie go ma sens w przypadku tego konkretnego projektu? Jeśli tak to jaką wartość zastosować?
 
R2 razem z R1 ustala głośność. Nazywa się to L-pad.
 
Dzięki za cierpliwość na moje kardynalne braki wiedzy.
Z obliczeń wychodzi mi, że aby uzyskać zbliżone tłumienie do tego z rezystorem 4,3 Ω szeregowo musiałbym zastosować w L-padzie odpowiednio R1=2,7Ω R2=15Ω.
Domyślam się, że wpłynie to na charakterystykę. Zakres 2-4 kHz mniej miękki, bardziej detaliczny, dobrze to rozumiem?
Na razie zostawię jak jest, posłucham tydzień-dwa i zobaczę czy warto wyciągnąć nieco ten środek na przód, mam już za sobą okres życia kiedy to najważniejsze było "aby tłukło".:)
Zdaję sobie sprawę, że z tych STX'ów cudów nie będzie ale być może jest to początek mojej drogi z nieco lepszym stereo.
 
Nie do końca o to chodzi. W twoim przypadku jest rezystor 4,3 om oraz głośnik. Ich opór możesz sumować i wyjdzie ci przykładowo 10 om. Jest w miarę znośnie.
Jeśli trzeba by przyciszyć ten głośnik bardziej i dać rezystor 10 om to już wypadkowy opór wyjdzie 16 om. Żeby tego uniknąć można dać L-pad. Dzięki niemu można zachować odpowiedni opór zestawu i jednocześnie odpowiednie ściszenie.
 
Powrót
Góra